De specialist in opleiden

binnen het Sociaal Domein

“We stevenen af op een sociale ramp”

Artikel Meppeler Courant, 1 maart 2019

Meppel – Het Oranje Fonds houdt op 15 en 16 maart samen met duizenden organisaties in het land weer NLdoet; de grootste vrijwilligersactie van Nederland. Fundament van dit alles: in contact komen met elkaar, verbinding maken. ‘Het is eigenlijk treurig dat een dergelijke dag nodig is.’

Het is allemaal leuk en aardig: samen een speeltuin opknappen, een kippenhok bouwen, soep koken in een bejaardenhuis, maar het onderliggende probleem is schrijnend: we kijken nauwelijks naar elkaar om. Druk, druk, druk. Eenzaamheid neemt toe. De sociale cohesie is tanende en de kosten rijzen de pan uit.

‘In een tijd dat we onze buren niet meer kennen, het platteland vergrijst, de zorgkosten daardoor toenemen en er nauwelijks jongeren zijn om voor de ouderen te zorgen, koersen we af op een sociale ramp.’ Dat zegt Miquel Wijngaards uit Meppel. Hij is directeur en oprichter van het Kenniscentrum WMO, hét instituut voor de juiste begeleiding als het gaat om de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Ook is Wijngaards oprichter van Bureau Zorgmarketing en Jeugdprofessionals Nederland.

De directeur trekt door het land om – vooral nu in verkiezingstijd – lezingen te geven over de sociale ramp die dreigt. ‘Ze kijken me vaak glazig aan. Het is natuurlijk geen hip onderwerp, maar het is misschien urgenter dan de energietransitie. Ik wil dat bij beleidsmakers tussen de oren krijgen. Dit onderwerp moet wél hip worden.’

Kenniscentrum WMO, Bureau Zorgmarketing en Jeugdprofessionals Nederland zitten samen onder één dak aan Blankenstein in Meppel. Op 15 maart doen vijftien personeelsleden van het zorgtrio mee aan NL Doet. Ze gaan naar Reestoord in Meppel om met de bewoners een leuke dag te hebben. ‘Ook de buurt is uitgenodigd om mee te doen. Maar liever nog: kom niet op NL Doet, maar kom op een ander moment even binnenlopen om met de bewoners een kopje koffie te drinken, te kletsen, te wandelen, een arm om ze heen te slaan. Dat is zo belangrijk en het gebeurt veel te weinig’, zegt Wijngaards. ‘Er zit tachtig jaar ervaring op de stoel. Geef die mensen de aandacht en liefde die ze verdienen.’

Wijngaards en zijn team van rond de twintig personeelsleden weten alles van de zorg, de verstikkende regelgeving, de kansen, maar ook de problemen. In het hele land leiden ze WMO-consulenten op en helpen ze overheden, vooral gemeenten, en zorgorganisaties wegwijs te worden in de jungle die zorg heet. Voor het allergrootste probleem hebben Wijngaards en zijn mensen niet de oplossing paraat: de individualisering van de samenleving. ‘We moeten met z’n allen nadenken over sociale innovaties in dorpen, wijken en buurten.’

‘Vroeger deden families, kinderen, kerken en buren veel voor senioren. De maatschappij wordt steeds individualistischer. Daar waar buren, kinderen en families het laten liggen, worden dure professionals ingezet om die gaten op te vullen. Alles wordt kapot geprofessionaliseerd en we lopen aan tegen een dijk van een probleem. De naastenliefde verdwijnt en professionals nemen het over. Dat is onbetaalbaar. Gemeenten zijn heel druk met de energietransitie, maar ze zouden moeten werken aan innovatieve oplossingen om mensen weer in contact met elkaar te laten komen. Ouderen vereenzamen, noaberschap ontbreekt, de WMO-gelden rijzen de pan uit, maar we zijn straks wel een groene gemeente.’

Wijngaards en zijn team zijn op vrijdag 15 maart de hele dag in Reestoord te vinden. Ze koken met de bewoners, doen spelletjes, gaan handwerken, maar bovenal, ze praten, ze kletsen, ze zijn er. ‘We doen mee, want het is onze morele plicht’, zegt Kirsten Strijker van Kenniscentrum WMO. Dit doet er echt toe en we willen het doen bij een organisatie waar wij raakvlakken mee hebben. Wij weten ook niet hoe we het tij moeten keren, maar we constateren wel een groot probleem.’